نایین/ گلیم‌هایی به رنگ اعتماد و بی اعتمادی…

گلیم

نایین/ گلیم‌هایی به رنگ اعتماد و بی اعتمادی…
درحالی که نایین را به شهر عبا و گلیم بافی می‌شناسیم اما کسادی بازار سبب شده تا برخی بافندگان گلیم‌هایی با کیفیت پایین‌تر را به گردشگران بفروشند و در واقع رنگی از اعتماد و بی اعتمادی را در حوزه صنایع دستی بوجود آورند. خبرگزاری میراث فرهنگی – گروه میراث فرهنگی – عبا و گلیم نایین نامی آشنا در حوزه صنایع دستی است چراکه به واسطه قدمت چند صد ساله آن در نایین توانسته تبدیل به کسب و کار افراد محلی شود و نامی معتبر و شناخته شده از خود بر جای بگذارد. حتا در سال‌های گذشته عباهای نایین به عتبات عالیات و حوزه‌های علمیه صادر می‌شد اما این روزها حال عبا و گلیم بافی نایین زیاد خوب نیست و از فعالیت در خانه‌ها، به کارگاه‌های دست کند در دل زمین منتقل شده‌است.

به گزارش CHN، سفر به اصفهان و همراهی با گروه راهنمایان گردشگری برای برگزاری نهمین گردهم‌آیی آنها با بازدید از نایین هم همراه بود. در این بازدید به یکی از کارگاه‌های عبا و گلیم بافی سر زدم از قضا استادکار چیره دستی مشغول کار بود خسته نباشید گفتم و وارد شدم. با روی گشاده پذیرای گردشگران بود و با صبر و حوصله به سوالات پیاپی آنها پاسخ می‌داد و در عین حال گلیم می‌بافت. از او پرسیدم، اوضاع کار و کاسبی چگونه‌است؟ لبخندی زد و گفت شکر خدا بد نیست می‌گذرد. اما کار و کاسبی و فروش صنایع دستی همچون گلیم و عبا در تابستان و بخصوص تیر و مرداد خوب نیست اما از فرودین تا نیمه خردادماه فروشمان بد نیست و می‌توانیم درآمدی داشته باشیم. اما نمی‌گوید این درآمد چقدر است. او بازنشسته کارخانه نخ تابی نایین است و گلیم بافی و عبا بافی را از پدر و پدربزرگ خود آموخته اما می‌گوید: «فرزندانم علاقه‌ای برای یادگیری این کار ندارند چراکه درآمدی ندارد که بتوانند زندگی خود را تامین کنند. اما طی ۳ سال گذشته به ۱۰ نفر آموزش دادم که گلیم بافی را یاد گرفتند اما نه برای آنکه شغلشان باشد بلکه بیشتر به دلیل علاقه‌ای بود که داشتند و به عنوان شغل دوم.» می‌گوید: «یک استادکار ماهر می‌تواند روزی حدود یک متر گلیم ببافد و با توجه به کیفیت آن از ۳۰ تا ۷۰ هزار تومان بفروشد. این تفاوت قیمت دلایل متعددی دارد که در نگاه نخست نمی‌توان به آن پی برد. برخی مواقع کیفیت کار را پایین می‌آورند تا هم کار پیشرفت داشته‌باشد هم یکی دو ساعت زودتر تمام شود. هم بعدهای منفی دارد هم مثبت.» گلیمی را نشان می‌دهد و بافت متفاوت آن نظرم را جلب می‌کند. می‌گوید: «این گلیم را یکی از همکاران من بافته. شاید اگر یک خارجی آنرا ببیند از آن خوشش بیاید و بخرد چراکه خریدار از بافت و جنس شناخت ندارد.» از او می پرسم چگونه می‌توان اصل و فرع را از یکدیگر تشخیص داد؟ در پاسخ می‌گوید: «حالا شما که دارید صحبت‌های من را ضبط می‌کنید اما نامی از من نیاورید. اینکه می‌گویم کار را خراب می‌کنند از این جهت است که گلیمی در این ابعاد باید وزنی در حدود ۷۵۰ گرم داشته باشد درحالی که این گلیم در حدود ۳۰۰ گرم وزن دارد. طول آن باید ۱۲۵ سانتی متر باشد درحالی که طول این گلیم ۱۱۰ سانتی متر است. جنس گلیم باید از پشم یا پنبه یا کاموا نو باشد درحالی که در بافت این گلیم از کاموا کهنه استفاده شده به این معنا که ژاکت یا سایر لباس‌های کاموایی را شکافته‌اند و بعد از کاموای آن برای بافت این گلیم استفاده کرده‌است و می‌توان جای گره‌های متعدد را که از پاره شدن کامواهاست دید. ناگفته نماند که کاموا درحال حاضری کیلویی ۶۰ تا ۷۰ هزار تومان است و حساب این کار از آن جداست. چرا باید شاهد بافت چنین گلیم‌های نازک و توخالی در عرصه صنایع دستی باشیم؟» ادامه می‌دهد: «منِ بافنده اگر بیام جنس خوب بخرم و به قیمت خوب هم بفروشم چه اشکالی دارد؟ کسی که چنین گلیم‌هایی می‌بافد بهتر از من که گلیم درجه یک و اصل می‌بافم، در آن نون پیدا می‌کند چراکه ممکن است اون بافنده در طول ۵ ساعت این کار را به اتمام رسانده باشد اما گلیمی که ما می‌بافیم ۸ ساعت کار می‌برد.» به گزارش CHN، خریدار با اعتمادی که به بافنده می‌کند به سراغ او می‌رود و خواستار گلیم و عبا می‌شود اما آنچه دریافت می‌کند باتوجه به عدم آگاهی از جنس و نوع و اصالت آن، آنچیزی نیست که باید باشد در چنین شرایطی چگونه می‌توان به غنا و ماندگاری صنایع دستی امید داشت؟ او می‌گوید: «گلیمی که من می بافم ۶۰ تا ۷۵ هزار تومان می‌فروشم و با چانه زنی‌های مشتری‌ها کمتر از ۶۰ هزار تومان نمی‌توانم بدهم اما چنین گلیم‌هایی را گاهی ۳۰ هزار تومان هم می‌فرشند. چنین کارهایی است که بازار را بر هم می‌ریزد و خریدار با تفاوت قیمت‌های بسیار زیاد روبه‌رو می‌شود چراکه جنس را نمی‌شناسند.» در ادامه می‌گوید: «اجناس چینی هم وارد بازار شده‌اند عبای چینی در قم فراوان است و مقاوم هستند و کار می‌کنند اما جنس آنها از پلی استر است و از پشم نیست. وجود چنین اجناسی است که سبب می‌شود تا بازار بافندگان داخلی کساد شود و بیشتر افراد چنین شغل‌هایی را کنار بگذارند.» دستی بر گلیم‌ها می‌کشم تفاوت وزن و کیفیت آنها را هنگامی که در کنار هم قرار می‌گیرند می‌توان تشخیص داد اما قطعا اگر در کارگاهی دیگر با گلیم‌های متفاوت‌تر روبه‌رو شوم نخواهم توانست تشخیص دهم که کدام یک اصالت را حفظ کرده‌است و کدام یک نه. در واقع باز هم باید به همان اصل اعتماد به فروشنده اعتماد کرد. اعتمادی که این روزها کمی رنگ باخته‌است.
بر گرفته از خبرگزاری میراث فرهنگی. گزارش: معصومه دیودار

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.


شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>