نقش رستم (کعبه ی زرتشت)…

کعبه زرتشت1

کعبه زرتشت2

نقش رستم (کعبه ی زرتشت)…
کعبه ی زرتشت نام بنای سنگی چهارگوش و پله‌داری در محوطه ی نقش رستم در کنار روستای زنگی‌آباد شهرستان مرودشت فارس در ایران است. محوطه ی نقش رستم علاوه بر بنای مذکور، یادمان‌هایی از عیلامیان، هخامنشیان و ساسانیان را نیز در خود جای داده ‌است. فاصله ی کعبه ی زرتشت تا کوه، ۴۶ متر است و دقیقاً رو به ‌روی آرامگاه داریوش دوم قرار دارد و شکلش مکعب مستطیل است و تنها یک در ورودی دارد. جنس مصالح این بنا از سنگ آهک سفید می‌باشد و بلندی آن حدود ۱۲ متر است که با احتساب پله‌های سه‌گانه به ۱۴٫۱۲ متر می‌رسد و ضلع هر قاعده ی آن، حدود ۷٫۳۰ متر درازا دارد. در ورودی آن به وسیله ی پلکانی سی پله‌ای از جنس سنگ به درون اتاقک آن راه می‌یابد. قطعات سنگ‌ها به صورت مستطیلی شکل است و بدون استفاده از ملات، روی هم گذاشته شده‌اند که اندازه ی سنگ‌ها از ۰٫۴۸×۲٫۱۰×۲٫۹۰ متر تا ۰٫۵۶×۱٫۰۸×۱٫۱۰ متر متفاوت است و با بست‌های دُم ‌چلچله‌ای به ‌هم وصل شده‌اند. این بنا در دوره ی هخامنشی ساخته شده و از نام بنا در آن دوران اطلاعی در دست نیست ولی در دوره ی ساسانی به آن بُن خانک گفته می‌شده و نام محلی این بنا هم، کُرنای‌خانه یا نقاره‌خانه بوده و اصطلاح کعبه ی زرتشت در دوران اخیر و از حدود قرن چهاردهم میلادی به این بنا اطلاق شده‌است. درباره ی کاربرد این اتاقک، دیدگاه‌ها و تفسیرهای متفاوتی ارائه شده‌ است و نمی‌توان هیچ‌ کدام از آن‌ها را به قطعیت پذیرفت؛ چنان‌که برخی این برج را آتشگاه و آتشکده می‌دانند و معتقدند که این بنا، مکان روشن کردن آتش مقدس و محلی برای عبادت بوده‌است اما عده‌ای دیگر با ردّ آتشگاه بودن آن، این بنا را به دلیل شباهتش به آرامگاه کورش بزرگ و برخی از آرامگاه‌های لیکیه و کاریا، آرامگاه یکی از شاهان یا بزرگان هخامنشی می‌دانند و برخی دیگر از ایران‌شناسان این اتاقک سنگی را بنایی جهت نگهداری اسناد و کتاب‌های مقدس دانسته‌اند اما اتاقک کوچک کعبه ی زرتشت برای نگاهداری کتابهای دینی و اسناد شاهی بسیار کوچک است. البته نظریات دیگری همچون معبدی برای ایزد آناهیتا و یا تقویم آفتابی هم ذکر شده ‌است که کمتر مورد توجه هستند. بر بدنه ی شمالی، جنوبی و خاوری این برج، سه کتیبه به سه زبان پهلوی ساسانی، پهلوی اشکانی و یونانی در دوره ی ساسانیان نوشته شده ‌است. که یکی به شاپور اول ساسانی و دیگری به موبد کرتیر تعلق دارند و چنان ‌که والتر هنینگ گفته ‌است، «این کتیبه‌ها مهم‌ترین سند تاریخی از دوره ی ساسانی می‌باشند.» ساختمان کعبه ی زرتشت از نظر تناسب اندازه‌ها، خطوط و زیبایی خارجی، بنای زیبایی است که از نظر اصول معماری نمی‌تواند مورد ایراد قرار گیرد. این بنا امروزه بخشی از محوطه ی نقش رستم است و در اختیار سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری ایران قرار دارد که از طریق جاده ی شیراز به اصفهان قابل دسترسی است و دسترسی محلی آن از طریق جاده ی قدیمی حاجی‌آباد- زنگی‌آباد و جاده ی تخت جمشید- نقش رستم امکان ‌پذیر است.
از ویکی‌پدیا، دانشنامه ی آزاد، وبگاه پایگاه میراث جهانی پارسه پاسارگاد

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.


شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>