دلنوشته/ آدم ها و رفاقت…

آدم ها و رفاقت

آدم ها و رفاقت…
توی دنیایی که پر از دورویی و ریا و دشمنی و تلاش برای آزار همدیگه است رفاقت انگار یه مفهوم عجیب و غریب و دست نیافتنیه این روزها! و داشتن دوست یا دوستانی که انسان باشن، بفهمنت، برای خودت و درونیاتت کنارت باشن نه داشته ها و نه برای پر کردن تنهایی خودشون خیلی خیلی ارزشمند و مقدسه.. اون قدر که باید عین یک شی گران بها این رفقا رو گذاشت توی موزه و از پشت شیشه احساس بهشون نگاه کرد و دایما مراقب بود که مبادا خدشه ای بهشون وارد بشه. بیشتر بخوانید

معرفی تاریخ و جغرافیای نایین/ انارک…

انارک(ناروسینه)

زبان و فرهنگ انارک
انارکی ها، گویش محلی دارند که ریشه در زبان فارسی میانه دارد و جزء گویش هاي نواحی مرکزي ایران محسوب می شود. وجه تشابهش با گویش اردستانی، گزي و میمه اي قابل توجه است. اما قرابتش با گویش نایینی، به خصوص گویش مردم محمدیه به لحاظ ارتباط نزدیکی که دارد بسیار زیاد و اندك تفاوتش در آواها است. از سوي دیگر، شباهت واژه ها و ترکیبات این گویش، با زبان زردشتی را نمی توان نادیده گرفت. لازم به تذکر است که زبان اوستایی، که ریشه در دوران باستان دارد، زبان نیایش مذهبی زردشتیان بوده است. تفاسیر اوستایی پس از اوستا، به زبان فارسی میانه بیان شده است فرزند فارسی باستان است و زبان مردم فارس و کتیبه هاي هخامنشیان به شمار می آید. زبان » که دري زرتشتی تفاوت هاي مهمی با فارسی میانه دارد و هر چند داراي نزدیکی بیشتري با زبان اوستایی است، نمی توان آن را فرزند مستقیم زبان اوستایی دانست». بیشتر بخوانید

معرفی تاریخ و جغرافیای نایین/ بافران، دیار دلاوران…

بافران

بافران ، دیار دلاوران…
بافران، قریه و بلکه قصبه اي ۱ است در طرف شرق نایین و پس از محمدیه از تمام اطراف نایین، بزرگتر و پرجمعیت تر است. ۲ بافران از شمال به نایین و دشت کویر، از غرب به بخش کوهپایه، از شرق به شهرستان طبس و از جنوب به اردکان محدود است. آب و هواي کویري بافران باعث شده تا حداکثر حرارت در تابستانها به ۴۱ درجه سانتیگراد و در زمستانها به ۹ ۵۴ طول شرقی از نصف النهار گرینویج و / درجه زیر صفر برسد. از لحاظ جغرافیایی در ۵۶ ۳۳/۵۰ عرض شمالی از خط استوا قرار دارد و ارتفاع آن نسبت به سطح دریا و آب هاي آزاد، نزدیک ۱۵۱۰ متر است که نسبت به شهر نایین حدود ۳۰ الی ۴۰ متر، اختلاف دارد. بافران داراي ۶۰۰ خانوار و مطابق آمار مرکز ایران در سال ۸۵ هجري شمسی داراي ۲۱۳۸ نفر جمعیت ( ۱۰۵۳ نفر مرد و ۱۱۰۳ نفر زن) است. بیشتر بخوانید

معرفی تاریخ و جغرافیای نایین/ محمدیه، اقلیم صفا و صمیمیت…

محمدیه

محمدیه، اقلیم صفا و صمیمیت…
محمدیه را از دیرباز می شناسم. قصبه زیبایی است که تقریباً در یک کیلومتري شهر هزاره هاي تاریخی نایین واقع شده است. از کنار امامزاده سلطان سید علی(ع) شهر می گذریم و به صحراي زیبایی می رسیم. منظره دلنواز و کوههاي رویایی آن نوازشگر چشمانمان می شود. به نقطه آغاز محمدیه ، سراشیبی محمدیه می رسیم در دوردست چشمانمان به قلعه عظیم و زیبایی می افتد که مربوط به عهد زرتشت می باشد. این قلعه جلوه اي خاص به محمدیه بخشیده است. می گویند شروع زندگی در محمدیه به زمان زرتشتیان بر می گردد وگویش شیرین این خطه ایران زمین، یادمان و یادگار آن دوره است. ساکنین محمدیه صاحب علم، تجربه، بینش و درایت اند، ساده هستند و صمیمی ، مهربانند و خوش برخورد، متواضعند و بزرگوار در عین فقر غنی هستند. محمدیه مهمترین مرکز عبابافی ایران است و عباي محمدیه از شهرت جهانی برخوردار است اکثر ساکنین محمدیه از دیرباز مشغول بافتن عبا بوده اند ولی جوانان این دوره تن به این کار پرمشقت و کم درآمد نمی دهند و این پیران محمدیه هستند که این هنردستی را زنده نگاه داشته اند. آنها هستند که هر روزه سحرگاهان درون سرداب مخصوص بافت عبا می روند و تا بعد از ظهر مشغول بافتن عبا می شوند. با افول هر یک ازاین ستارگان درخشان گمنام سرداب عبابافی آنها براي همیشه بسته می شود و متأسفانه در صورت ادامه این وضع، هنر دستی عبابافی براي همیشه از بین خواهد رفت. محل کار عبابافان سرداب هایی است تیره و تاریک با قدمت تقریبی چهارقرن که در زیرزمین تعبیه شده است و شش هفت پله آنها را از روي زمین به سرداب هدایت می نماید. در هر سرداب، تقریباً ۶ دستگاه عبابافی وجود دارد. اما اکنون در هر سرداب، یک یا دو پیرمرد عباباف مشغول عبابافی اند و این باعث تأسف و نگرانی در مورد وضع آینده عبابافی در کشور است. پیرمردان قانع و تنگدست این سرزمین سحرگاهان به درون سرداب هاي خود می روند و با نام خدا و یاد خدا با رویاي بافت یک عباي مرغوب و کسب درآمدي ناچیز براي گذراندن زندگی، مشغول بافتن عبا می شوند. پیرمردهاي عباباف می گویند که از بچگی در همین سرداب ها مشغول به کار بوده اند منتهی کاري متفاوت. می گویند اینجا صدسال پیش کارگاه کرباس بافی (پوشش قدیم ایرانیان) بوده است. کرباس این سامان در قدیم به کل کشور و حتی به کشورهاي دیگر فرستاده می شد. طول استاندارد هر عبا، ۶ متر می باشد و طول تارهاي تهیه شده براي هر دستگاه عبا ۶۰ متر می باشد. چنین تارهایی براي بافت ۱۰ عبا کفایت می کند. پس از تهیه تارها و شکل دادن آن به شیوه مطلوب، عبابافان آن را در دستگاه عبابافی جاي می دهند. زمان بافت یک عبا به فعالیت روزانه هر عباباف بستگی دارد. عبابافان مجرّب هر عبا را سه روزه و دیگر عبابافان آن را ۶ تا ۷ روزه می بافند. جنس عبا از پشم شتر، میش و گوسفند است که از عشایر و کشاورزان کویر خریداري می شود و با چرخ پیچیده « دوك » ریسندگی به صورت نخ درآورده می شود. بر روي چوب هاي باریکی به نام در دست چپ عباباف « دوك » . می شود. حالا می توان از این نخها براي بافت عبا استفاده کرد زحمتکش قرار می گیرد و در میان تارهاي عبا به حرکت درمی آید و با شتاب از چپ به راست و از راست به چپ هدایت می شود. در هر رفت و برگشت دوك یک ضربۀ دفتین به منظور فشرده نمودن نخهاي عبا به آنان وارد می شود و صداي تق تقی به گوشمان می رسد. دلیل انتخاب سرداب براي عبابافی، هواي مطبوع درون سرداب است در تابستانهاي خشک و سوزان کویر، درون سرداب هوا خنک و مرطوب و در زمستانهاي سرد و خشن کویر، هواي درون سرداب گرم می باشد. به همین دلیل از هیچ وسیلۀ خنک کننده یا گرما دهنده در درون سرداب از جبر زمان و موقعیت اینجا مشغول عبابافی » : استفاده نمی شود. یکی از پیران عباباف می گوید هستیم. اصلاً درآمدي براي ما ندارد اگر کار بهتري گیرمان بیاید به سراغ آن کار می رویم اما افسوس»…
برگرفته از: کتاب فرهنگ نایین

معرفی شخصیت های نایین/ استاد محمدتقی جامع نایینی…

محمد تقی جامع

استاد محمدتقی جامع نایینی
دبیر دلسوز و شاعر گرانقدر زنده یاد حاج محمدتقی جامع نایینی فرزند میرزا محمدعلی عالم در اسفندماه ۱۲۹۶ مطابق با عید سعید غدیر خم (بر طبق ماده تاریخ پدرشان سال و مه و وقت روز در دل عید غدیر ۱۳۳۲ ه.ق) چشم به جهان گشود. مرحوم میرزا محمدعلی مجتهد از همدرسان مرحوم آیت الله نایینی بود که پس از تحصیلات نجف اشرف به نایین آمده و به زعامت پرداخت. مرحوم محمدتقی جامع نوه مرحوم نظام العلما و نتیجه مرحوم حاج میرزا محمد مجتهد که هر یک از علماي بزرگ زمان خود بودند، می باشد. او در ۶ ماهگی پدر و در دوران کودکی مادر خویش را از دست داده و سرپرستی وي را برادر بزرگترش مرحوم شمس الدین محمدجامع که بعدها از قضات عالی رتبه دادگستري گردید به عهده گرفت. تحصیلات ابتدایی را در نایین نزد مرحوم ملا رضا گذرانید براي ادامه تحصیل به اصفهان رهسپار گردید و در دبیرستان سعدي به فراگیري علوم پرداخت و علوم دینی را نیز در حوزه اصفهان آموخت. پس از خدمت سربازي به استخدام وزارت فرهنگ در آمده در استان چهارمحال بختیاري (بن، ناغان، وردنجان، شهرکرد) مشغول به تدریس شد در سال ۱۳۳۴ به نایین منتقل و در دبیرستان هاي شهر به دبیري دروس عربی، دینی و ادبیات پرداخت در سا ل ۱۳۳۶ با همکاري رئیس فرهنگ وقت به تأسیس کتابخانه عمومی شهر اقدام نمود و با حفظ سمت دبیري مسئولیت کتابخانه را نیز به عهده گرفت با مساعی ایشان کتب ارزنده اي براي کتابخانه فراهم شد تا جایی که کتابخانه عمومی نایین یکی از کتابخانه هاي خوب استان گردید. چند سال اواخر خدمت را ناخواسته از آموزش و پرورش به وزارت فرهنگ و هنر آن روز منتقل گردید و بالاخره در سال ۱۳۵۴ به قول خودش که همواره عاشق کار و تلاش و تدریس بود. بعد از سی و چند سال خدمت بازنشسته گردید. از آن پس به صورت حق التدریس با دبیرستانها همکاري داشت و کتابخانه شخصی ایشان محل مراجعه دوستداران علم و دانش و محققین گردید به طوري که هرگز اطراف ایشان از دانشجو و معلم و پژوهنده خالی نبود. خوشبختانه آثار فراوانی از ایشان به جاي مانده است که انشاءالله با همت ادب دوستان به چاپ خواهد رسید که عبارتند از: مقتبسات، چلچله، زنگ پنجم، ضرب المثل هاي نایینی، اشعار و مناقب و مراثی در حدود ۷ یا ۸ هزار بیت، داستان هاي شیرین و جذاب ضمناً مرحوم زنده یاد کتابهایی را که مطالعه می کردند نظرات خود را نیز پشت جلد آنها می نوشت که مجموعه اي بسیار ارزشمند است. ضمناً دو اثر ایشان نیز چاپ شد که یکی سالنامه کتابخانه فرهنگ و هنر نایین ۴۹ ۱۳۴۸ و دیگر اندیشه آشفته (گزیده هاي جامع) می باشد. (سالنامه کتابخانه عمومی نایین سال ۱۳۵۰ ) در تابستان ۱۳۷۰ کتابخانه ایشان به وسیله افرادي از خدا بی خبر به آتش کشیده شد و مرحوم جامع که دلخوشیش کتابخانه اش بود بر اثر این حادثه بیمار و رنجور گردید و سرانجام در شهریور ماه ۱۳۷۱ در سن ۷۵ سالگی به رحمت ایزدي پیوست. (اشعاري از استاد محمدتقی جامع نایینی در بخش معرفی شاعران نیز آورده شده است.)

برگرفته از: کتاب فرهنگ نایین